Park w Pokoju, fot. Maciej Krent
GALERIA

Plik z opisem trasy: PDFPOKÓJ 01 - Lasami dookoła Pokoju.pdf (122,31KB)

Pliki w formacie GPX do aplikacji nawigujących: GPXPokój 01 - Lasami dookoła Pokoju.gpx (37,40KB)


MAPA TRASY

https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1OaRugZV_7VRq-bDM_fJb9dO3GK5McWM&usp=sharing


CHARAKTERYSTYKA TRASY

Rodzaj trasy:             łatwa, rekreacyjna
Długość trasy:              23,3 km
Czas przejazdu:           1,5 – 2,5 h
Drogi asfalt/bruk:          4,7 km
Drogi gruntowe:           18,6 km
Suma podjazdów:         6 m
Suma zjazdów:             6 m
Najwyższy punkt:        ­  175 m n.p.m.
Najniższy punkt:           157 m n.p.m.
Dojazd samochodem:   parking Pokój, ul. 1 Maja (przy GOKSiR Pokój) 

Rowerem wokół Pokoju - profile wysokościowe.
Pokój 01 - Lasami dokoła Pokoju

Bardzo łatwa i krótka trasa rekreacyjna, która może być doskonałą propozycją na rodzinną wycieczkę z dziećmi. W przeważającej większości biegnie przez leśne tereny Stobrawskiego Parku Krajobrazowego, po drogach szutrowych i kompletnie płaskim terenie, bez żadnych wzniesień. Tylko niewielka cześć trasy prowadzi drogami asfaltowymi z niezbyt intensywnym ruchem samochodowym. Na większości z dróg znajdują się dobrze oznaczone szlaki rowerowe należące do „Stobrawskiej Wstęgi”. Praktycznie jedyną miejscowością na trasie jest Pokój. Trasa poprowadzona została tak, by odwiedzić najciekawsze miejsca stolicy gminy.


CIEKAWE MIEJSCA NA TRASIE

POKÓJ
Jedna z najpiękniejszych miejscowości Opolszczyzny, której historia sięga XVIII wieku. Zawdzięcza swe powstanie księciu wirtemberskiemu Carlowi Christianowi Erdmannowi von Würtemberg. To właśnie od jego imienia wzięła się pierwotna nazwa – Carlsruhe, czyli „spokój Karola”. Ta nazwa idealnie oddawała sielankowy charakter okolicy, która, dzięki swoim walorom przyrodniczym, w przeszłości pełniła funkcję uzdrowiska. Na szczególną uwagę zasługuje misternie zaprojektowany układ urbanistyczny Pokoju. Jego sercem jest centralne rondo, od którego promieniście rozchodzą się ulice. Na głównej osi miejscowości dumnie wznoszą się dwa zabytkowe kościoły. Po północno-wschodniej stronie stoi ewangelicko-augsburski kościół im. księżnej Zofii, któremu towarzyszy wiekowy cmentarz. Z kolei po stronie południowo-zachodniej wznosi się katolicki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego.

POKÓJ, ZABYTKOWY PARK
Park w Pokoju, który niedawno przeszedł kompleksową renowację, to jeden z najpiękniejszych parków w woj. opolskim. Niegdyś był częścią rodowej siedziby książąt wirtemberskich, stanowiąc doskonałą oprawę dla nieistniejącego już pałacu. Swoje istnienie zawdzięcza, żonie pierwszego właściciela Pokoju, księżnej Zofii von Würtemberg. Składał się z trzech odrębnych części: klasycznego ogrodu francuskiego, rozległego parku angielskiego z siecią stawów oraz parku uzdrowiskowego z XIX wieku. Chociaż czas odcisnął swoje piętno, dawny układ alejek wciąż jest wyraźnie widoczny. Kiedyś park tętnił życiem, ozdobiony niezwykłymi budowlami. Były tu: uroczy pałacyk myśliwski w Winnej Górze, tajemniczy „pałac szwedzki”, egzotyczna ptaszarnia japońska, elegancka oranżeria, rotunda zwana „Elizjum” oraz liczne rzeźby i altany ogrodowe. W północnej części parku odnajdziemy ruiny dawnego Salonu Wodnego, otoczone kolistą fosą. Głębiej w parku zachowały się: rzeźba śpiącego lwa, pomnik króla Prus Fryderyka II Wielkiego, pieszczotliwie nazywany „starym Frycem”, figura Wenus oraz kilka innych figur stojących na odnowionych cokołach. Nadal stoją w parku również dawne, kamienne altany, nazywane świątyniami, takie jak Świątynia Matyldy czy Świątynia Eugena Wilhelma. W południowej części, tuż obok drogi wojewódzkiej nr 454, znajdują się pozostałości rotundy zwanej Elizjum. Kiedyś zdobiły ją zapierające dech w piersiach malowidła. Ciekawą pamiątką historii są także sztuczne ruiny wzniesione obok Stawu Matyldy, które tworzyły romantyczną scenerię dla plenerowych przedstawień teatralnych i koncertów. W XIX w. wznoszenie tego typu sztucznych ruin było modne wśród wielu europejskich posiadaczy ziemskich i arystokratów.

POKÓJ, KOŚCIÓŁ EWANGELICKO-AUGSBURSKI IM. KSIĘŻNEJ ZOFII
Ukończony w 1773 roku kościół ewangelicki w Pokoju jest prawdziwym świadectwem talentu Georga Ludwika Schirmeistera, architekta odpowiedzialnego za większość najważniejszych budynków w Pokoju. Charakterystycznym elementem jest jego wysoka wieża, dominująca nad korpusem budowli, zwieńczona zegarem piaskowym i elegancką kopułą. Wnętrze świątyni zachwyca przede wszystkim galeriami i bogato zdobionym ołtarzem. Możemy tu podziwiać wiele pięknych obrazów, w tym poruszającą „Ostatnią Wieczerzę” pędzla malarza Beuthesa oraz dzieło Johanna Ernsta: „Zmartwychwstanie i Wniebowstąpienie”. Na uwagę zasługują również wspaniałe organy, zbudowane w 1904 roku przez renomowaną firmę Schlag & Söhne. Ich prospekt (zewnętrzna, ozdobna część) pochodzi z pierwszych organów z 1774 roku, stworzonych przez Christiana Siegmunda Pucherta z Oleśnicy. Kościół nosi imię księżnej Zofii, współzałożycielki Pokoju. Po wschodniej stronie kościoła rozciąga się cmentarz, na którym odnajdziemy m.in. ciekawy, neoklasyczny grobowiec nadleśniczego Henryka von Burgsdorfa z 1806 roku. Wykonana z piaskowca nagrobna rzeźba przedstawia naturalnej wielkości postać kobiety, opartą na postumencie z urną, na której widnieje portret zmarłego. Kolejnym wartym uwagi zabytkiem jest grobowiec księżnej Amalii zu Hohenlohe-Langenburg, która zmarła w 1847 roku.

POKÓJ, KOŚCIÓŁ PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO
Obecny kościół, wzniesiony w stylu barokowym w latach 1907–1909, zawdzięcza swoje istnienie determinacji pana Baumanna z Krogulnej, inspektora huty w Pokoju. To on w 1796 roku z powodzeniem starał się u księcia Eugena von Würtemberg o zgodę na budowę oraz jego lokalizację. Projekt świątyni stworzył architekt Ludwig Schneider z Wrocławia, a prace budowlane nadzorował inspektor Schaehr. Prace murarskie to dzieło mistrzów Kittnera i Sperlinga z Namysłowa. Za roboty ciesielskie odpowiadali mistrzowie Kriche i Kruber, również z Namysłowa. Blacharkę wykonał mistrz Emmerling z Opola, stolarstwo – mistrz Beck z Pokoju, a dekarskie prace – mistrz Schlums z Mąkoszyc. W oknach podziwiać możemy piękne witraże. Te przedstawiające św. Hubertusa i św. Eugeniusza zostały podarowane kościołowi przez króla Wirtembergii, Wilhelma II Wirtemberskiego. Pozostałe cztery witraże sfinansowali: kupiec Klupsch z Pokoju, ksiądz Goretzki z Fałkowic, sekretarz pocztowy Olbrich oraz właściciel mleczarni Meienberg z Miodar. Dekoracje stiukowe to praca firmy Kinnka-Völkel z Wrocławia, a ołtarz główny powstał według projektu malarza G. Poppe.

POKÓJ, CMENTRARZ ŻYDOWSKI
Cmentarz, powstały około 1870 roku, służył jako miejsce wiecznego spoczynku dla Żydów z Pokoju oraz okolicznych miejscowości, takich jak Dąbrówka Dolna, Domaradz, Fałkowice czy Lubnów. Niegdyś stał tu również dom przedpogrzebowy. Dziś na cmentarzu zachowało się około 120 nagrobków i obmurowań grobów, choć ich stan jest zróżnicowany. Część macew została przemieszczona w stosunku do pierwotnych miejsc pochówku. Czytelne inskrypcje przetrwały na około 40 nagrobkach. Najstarsza zidentyfikowana macewa upamiętnia Berthę Bejlę, córkę Eljachu Waldheim, zmarłą 26 grudnia 1872 roku.

STOBRAWSKI PARK KRAJOBRAZOWY
Stobrawski Park Krajobrazowy jest najbliżej położonym od Opola i przy okazji największym obszarem chronionym na terenie woj. opolskiego, którego powierzchnia wynosi 52 tys. hektarów. Obejmuje on swoim zasięgiem 12 gmin: Murów, Łubniany, Pokój, Popielów, Dobrzeń Wielki, Lasowice Wielkie, Kluczbork, Dąbrowa, Lewin Brzeski, Lubsza, Świerczów i Wołczyn. W obrębie parku znajduje się ponad 300 km tras rowerowych i pieszych szlaków turystycznych. Największym jego bogactwem są rozległe bory sosnowe rozciągnięte pomiędzy ponad stoma obszarami wydmowymi, z których najwyższe dochodzą do 30 m wysokości. Występuje tu również ok. 300 starorzeczy będących siedliskami rzadkich roślin i zwierząt. Na terenie parku i w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się sporo interesujących zabytków, z których warto wymienić: dawną hutę w Zagwiździu, zamek w Karłowicach, miejscowość Pokój z zabytkowym parkiem, średniowieczne grodziska w okolicach Krzywej Góry i Murowa, Zamek Bożejów czy piękny, drewniany kościół w Radomierowicach. W okolicy nie brak też zacisznych i pięknie położonych gospodarstw agroturystycznych, doskonałych na krótsze i dłuższe pobyty.

KAPLICZKA ŚW. JADWIGI ŚLĄSKIEJ / WILCZA BUDA
Kamienną kaplicę wzniesiono w latach 1985 – 1987 wraz z przyległą, przestronną wiatą odpoczynkową. Co roku, w dniu święta jej patronki, św. Jadwigi Śląskiej, organizowane są tu uroczystości religijne. W lesie obok kapliczki niegdyś znajdowała się leśna osada zwana Wilczą Budą. Jeszcze do niedawna stała tu drewniana karczma, w której kiedyś nocowali opolscy książęta polujący w tych lasach. Niestety nie przetrwała do dziś. Stojący obecnie w tym miejscu nowy, drewniany budynek powstał niedawno i na razie nie jest zagospodarowany.

JAGIENIECKIE ŁĄKI
Niezwykle malowniczy użytek ekologiczny położony na wschód od miejscowości Pokój. Obejmuje on kompleks nieużytkowanych łąk śródleśnych o charakterze łąk świeżych. Najcenniejszym gatunkiem flory, jaki tu rośnie, jest chroniony i rzadki storczyk kukułka szerokolistna. Występuje tu również kilka chronionych gatunków zwierząt: żaba trawna, derkacz, turkawka i pokląskwa.


SKRÓCONY PRZEBIEG TRASY

Pokój (GOKSiR Pokój – 1 Maja – Rondo – ul. Kościelna – kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – ul. Kościelna – Rondo – Zabytkowy Park – ul. Wolności) • czerwony szlak rowerowyCzarna Wodażółty szlak rowerowyczarny szlak rowerowyKapliczka św. Jadwigi czarny szlak rowerowy • dojazd pożarowy 11 • Jagiennażółty szlak rowerowy • Jagienieckie Łąki • czarny szlak rowerowy • dojazd pożarowy 40 • dojazd pożarowy 42 • Pokój (cmentarz żydowski – ul. Reja – ul. 1 Maja – GOKSiR Pokój)


SZCZEGÓŁOWY PRZEBIEG TRASY

0,0 km 
Pokój – kapliczka św. Jadwigi (długość odcinka – 12,5 km)

Wycieczkę rozpoczynamy pod siedzibą Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Pokoju, przy ul. 1 Maja, gdzie znajduje się również informacja turystyczna. Kierujemy się na południowy zachód, w stronę widocznego z daleka kościoła ewangelicko-augsburskiego im. Księżnej Zofii, przy którym z jednej strony stoi dawny dom zdrojowy, a z drugiej znajduje się stary cmentarz. Za kościołem ewangelickim jedziemy prosto główną osią miejscowości. Przejeżdżamy przez centralne Rondo i dalej kierujemy się prosto ul. Kościelną do katolickiego kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego. Następnie wracamy do Ronda i skręcamy w prawo, jadąc wzdłuż ogrodzenia zabytkowego parku do pierwszego bocznego wejścia, gdzie skręcamy w lewo. Po chwili docieramy do położonych po lewej stronie ruin Salonu Wodnego, przy których skręcamy w prawo. Jedziemy do stojącej na cokole figury lwa, skręcamy łagodnie w lewo i po chwili mijamy kolejny pomnik (Pomnik Wdzięczności). Zaraz za nim skręcamy łagodnie w prawo, potem na rozwidleniu dróg znów w prawo i po chwili mijamy zniszczony pomnik Wenus. Jedziemy ok. 150 m do skrzyżowania alejek parkowych i skręcamy ostro w lewo o prawie 180 stopni. Jedziemy wąską ścieżką w stronę parkingu przy cmentarzu położonym tuż za granicą parku i zaraz za nim skręcamy w prawo, w ul. Wolności. Za ostatnimi zabudowaniami kończy się nawierzchnia asfaltowa i zaczyna wygodna droga szutrowa, którą poprowadzony jest czerwony szlak rowerowy
Czerwonym szlakiem rowerowym wjeżdżamy w głąb lasu i Stobrawskiego Parku Krajobrazowego. Trzy kilometry dalej przejeżdżamy przez nieczynną linię kolejową z Murowa do Pokoju i zaraz za torami skręcamy w prawo. Po chwili wyjeżdżamy na polanę, przy której znajduje się leśna osada Czarna Woda. Tu skręcamy w lewo, na żółty szlak rowerowy. Jedziemy nim ok. 2 km, by na drugim leśnym skrzyżowaniu (przy wiacie turystycznej) skręcić łagodnie w prawo, na czarny szlak rowerowy. Po przejechaniu kolejnych 2 km docieramy do malowniczo położonej w lesie kapliczki św. Jadwigi, przy której możemy odpocząć przed drogą powrotną do Pokoju.

12,5 km
Kapliczka św. Jadwigi – Pokój (długość odcinka – 10,8 km)

Z kapliczki św. Jadwigi ruszamy dalej czarnym szlakiem rowerowym w kierunku północnym. Na następnym skrzyżowaniu jedziemy łagodnie w lewo, zgodnie z czarnym szlakiem (dojazd pożarowy 11). Półtora kilometra dalej, na jednym z kolejnych skrzyżowań dróg leśnych, czarny szlak rowerowy skręca w prawo, a my kontynuujemy jazdę prosto dojazdem pożarowym 11. Jedziemy nim aż na skraj lasu przy miejscowości Jagienna i nie wjeżdżając na asfaltową drogę, skręcamy ostro w lewo, na żółty szlak rowerowy. Wjeżdżamy w głąb lasu i za ok. 1,5 km docieramy go rozwidlenia szlaków rowerowych na skraju obszaru chronionego Jagienieckie Łąki. Skręcamy w prawo na czarny szlak rowerowy, by już po chwili opuścić go, skręcając na pierwszym skrzyżowaniu leśnych dróg w prawo (dojazd pożarowy 40). Gdy dotrzemy do asfaltowej drogi, nie wjeżdżamy na nią, lecz skręcamy w lewo, na dojazd pożarowy 42, który na krótko wjeżdża z powrotem do lasu, by po chwili wjechać do Pokoju. Tu, na samym początku mijamy po prawej stronie cmentarz żydowski. Następnie dojeżdżamy do skrzyżowania przy nieczynnej linii kolejowej, skręcamy w prawo i po chwili kończymy wycieczkę pod siedzibą GOKSiR w Pokoju.


Zdjęcia z trasy:


Przebieg trasy, opis, zdjęcia i mapa:
Przemysław Supernak, SuperGlob

Opublikował(a): Tomasz Zimoch
Data publikacji:
 24-07-2025 14:28

Modyfikował(a): Tomasz Zimoch
Data modyfikacji:
 24-07-2025 14:44
Przewiń do góry