gmina-pokoj-slider2.jpeg
 
Wybierz język:

Pomniki przyrody i inne obiekty cenne przyrodniczo w gminie Pokój - 2012 r.

   Za pomniki przyrody uznawane są twory przyrody ożywionej i nieożywionej, które oprócz wartości naukowych, przyrodniczych, krajobrazowych, historycznych i kulturowych charakteryzują się indywidualnymi cechami wyróżniającymi je spośród innych tworów natury. Znajdziemy je zarówno na terenach chronionych, jak i poza nimi, w lasach i na terenach otwartych, zupełnej głuszy, a także w miastach.

   Na terenie gminy Pokój, w miejscowości Pokój znajdują się obiekty przyrodnicze prawnie chronione – pomniki przyrody. Szczególnie potężne drzewa zostały uznane za pomniki przyrody przez Wojewódzkiego Opolskiego Konserwatora Przyrody1. W gminie Pokój objęto ochroną prawną 3 pomniki przyrody, w tym 1 grupę drzew i 2 pojedyncze drzewa pomnikowe. Wszystkie pomniki przyrody znajdują się w miejscowości Pokój, gdzie łącznie objęto ochroną 5 drzew.

Lp.
Nr.rej.woj.
Gatunek
Lokalizacja
Parametry
wiek
lata
obwód
[cm]
wysokość
[m]
1.
155
dąb szypułkowy Quercus robur - 2 szt.
jesion wyniosły Fraxinus excelsior

Miejscowość Pokój, Nadleśnictwo Kup, obręb Kup, oddział 129a. Obok ronda miedzy ulicą Namysłowską i Brzeską.

280
278
280
620
585
470
27
26
32
2.
281
dąb szypułkowy
Quercus robur

Miejscowość Pokój, Nadleśnictwo Kup, obręb Pokój, odział 98b. Na skraju lasu przy trasie Zieleniec – Karłowice.

360
605
28
3.
506
sosna wejmutka
Pinus strobus

Miejscowość Pokój, numer działki 221/1. W parku w miejscowości Pokój.

210
520
20

   W pobliżu ronda, między ulicą Brzeską a Namysłowską znajduje się pomnik przyrody o numerze rej.155, w skład którego wchodzą 3 drzewa - 2 dęby szypułkowe oraz 1 jesion wyniosły. Pierwszy dąb szypułkowy jest najgrubszym drzewem uznanym za pomnik przyrody w gminie Pokój, jego obwód to 620 cm i ma około 280 lat. Drzewo posiada tabliczkę urzędową oraz tablicę informacyjną. Obok rośnie drugi dąb szypułkowy, jego obwód jest mniejszy i wynosi 585 cm i liczy około 278 lat. Drzewo to posiada tabliczkę urzędową, jest ogrodzenie jak również jest tablica informacyjna. Niestety drzewo wymaga zabiegów konserwatorskich. Na wysokości ok. 0,5 metra nad ziemią widnieje duża dziupla. Wewnątrz drzewo jest częściowo puste i spróchniałe. Kolejne drzewo, które stanowi ten sam pomnik przyrody to jesion wyniosły o obwodzie 470 cm i liczący około 280 lat. Drzewo jest w dobrym stanie zdrowotnym, posiada tabliczkę urzędową oraz tablicę informacyjną.

   Pomnik przyrody o numerze rej. 281 to dąb bezszypułkowy znajdujący się na trasie Zieleniec - Karłowice. Według opisu z 2002 roku drzewo było w dobrym stanie zdrowotnym. W skali Pacyniaka jego zdrowotność oceniono na 1, po 10 latach zauważono pęknięcie, w postaci wąskiej, dość głębokiej szczeliny na wysokości od 1 - 2,5 metra, drzewo posiada kilka uschniętych konarów. Zaobserwowane zmiany wskazują, iż stan drzewa się pogorszył i teraz jego zdrowotność w skali Pacyniaka uczniowie oceniają na 2. Pomnik posiada tabliczkę urzędową, ogrodzenie oraz tablicę informacyjną. Drzewo ma 605 cm obwodu i liczy 360 lat, wiec jest najstarszym drzewem uznanym za pomnik przyrody w gminie Pokój. 

   Pomnikami przyrody są z reguły drzewa rodzime. Najczęściej są to dęby, lipy jesiony czy sosny. Czasami jednak i tu zdarzają się gatunki egzotyczne, jakim jest sosna wejmutka. Gatunek ten pochodzi z północnych i wschodnich obszarów Ameryki Północnej, gdzie osiąga wysokość do 40 metrów (u nas do 25 metrów). Egzemplarz, który rośnie w parku w Pokoju liczy ok. 520 cm (w 2001 roku wynosił 502 cm) w obwodzie i ma ponad 200 lat. Okaz tej wejmutki w naszym parku jest najstarszy w Polsce. Jest ona pomnikiem przyrody od roku 2001. Drzewo wymaga zabiegów pielęgnacyjnych np. usunięcia starych uschniętych konarów. Pod drzewem zalega gęsty kobierzec igieł, być może spowodowane jest to chorobą drzewa.

   Na terenie gminy Pokój obiektów przyrodniczych prawnie chronionych jest stosunkowo niewiele. Jest jednak sporo obiektów, które się jej na razie nie doczekały. Uczniowie Publicznego Gimnazjum w Pokoju od 2002 roku monitorują drzewa kwalifikujące się do ochrony pomnikowej, wówczas wytypowali 22 obiekty. Po 10 latach uczniowie zinwentaryzowali ponownie wytypowane egzemplarze, dodano również jeden nowy obiekt wart uwagi. Jest to klon pospolity na cmentarzu ewangelickim w Pokoju. Zebrane dane przedstawia poniższa tabela.

Lp
Gatunek
Położenie
Obwód
(cm)
Stan na 2012r.

1

cis pospolity, Taxus baccata

Pokój – na boisku szkolnym

265
jest

2

cis pospolity, Taxus baccata

Pokój – na boisku szkolnym

285
jest

3

dąb szypułkowy, Quercus robur

Pokój – na cmentarzu ewangelickim

540
jest

4

dąb szypułkowy, Quercus robur

Winna Góra

520
jest

5

dąb szypułkowy, Quercus robur

Pokój w pobliżu ronda, miedzy ul. Namysłowską a Brzeską

495
jest

6

dąb szypułkowy, Quercus robur

Pokój w pobliżu ronda, miedzy ul. Namysłowską a Brzeską

480
jest

7

dąb szypułkowy, Quercus robur

Pokój- na cmentarzu żydowskim

460
jest

8

dęby szypułkowe, Quercus robur (dwa zrośnięte drzewa)

Pokój w pobliżu ronda, miedzy ul. Namysłowską a Brzeską

400 400
jest

9

dąb szypułkowy, Quercus robur

Pokój - za starym kinem

390
jest

10

dąb szypułkowy, Quercus robur

Pokój na cmentarzu żydowskim

350
jest

11

dąb szypułkowy, Quercus robur

Zieleniec – na Gliniakach na półwyspie

400
jest

12

dąb szypułkowy, Quercus robur

Zieleniec – na Gliniakach na półwyspie

380
jest

13

dąb szypułkowy, Quercus robur

Zieleniec – na Gliniakach na półwyspie

miał
435
wycięty

14

dąb szypułkowy, Quercus robur

Zieleniec – na Gliniakach na półwyspie

470
jest

15

lipa drobnolistna, Tilia cordata

Pokój – na ul. Wojska Polskiego

miała
470
wycięta

16

lipa drobnolistna, Tilia cordata

Zieleniec – przy drodze za zburzoną cegielnią

405
jest

17

lipa drobnolistna, Tilia cordata

Pokój – na podwórku szkolnym

310
jest

18

klon polny, Acer campestre

Pokój- obok dawnego kina, naprzeciwko kościoła ewangelickiego

285
jest

19

platan klonolistny, Platanus acerifolia

Pokój – na rondzie

460
jest

20

platan klonolistny, Platanus acerifolia

Pokój w pobliżu ronda, miedzy ul. Namysłowską a Brzeską

460
jest

21

topola biała, Populus alba

Pokój- przy płocie cmentarza ewangelickiego

360
jest

22

bluszcz pospolity, Hedera helix

Pokój – ściana domu mieszkalnego przy ul. Kościelnej

-
jest

23

klon pospolity, Acer platanoides

Pokój – na cmentarzu ewangelickim

330
nowy

 

   Po przeanalizowaniu danych z 2002 i 2012 roku, średni przyrost obwodu drzew mieści się w granicach 10 - 20 centymetrów. Dwa drzewa zostały wycięte. Niektóre z powyższych drzew proponowanych do objęcia ochroną prawną zostały omówione w rozdziale „Piesza ścieżka edukacyjna - poznajemy ciekawe gatunki drzew w Pokoju”.

   W gminie Pokój nie ma pomników przyrody nieożywionej. Uczniowie proponują, aby 2 obiekty głazów narzutowych zostały objęte ochroną pomnikową. Pierwszy obiekt to głaz narzutowy (obwód 725 cm) z nordyckiego granitu znajdujący się obecnie w parku pałacowym w Pokoju, w części zwanej ogrodem francuskim. Głaz nazywany przed wojną „Der Findlingsblock”2 posiada widoczne miejsce, gdzie znajdowała się podobizna księżnej Aleksandry Matyldy (umieszczona w 1927 roku) i do dziś wyryty w kamieniu napis „Die Dankberen Carlsruher ( wdzięczni mieszkańcy Pokoju). Obecnie głaz jest dość dobrze zachowany, jedynie pokrywają go napisy wykonane farbą olejną.

   Drugim cennym obiektem jest grupa trzech głazów narzutowych w pobliżu jeziora Matyldy pomiędzy Pokojem a Winną Górą na terenie stawów hodowlanych karpia Państwowego Gospodarstwa Rybackiego w Krogulnej. Głazy posiadają słabo widoczne napisy wyryte w języku niemieckim Glaube, Hoffnung, Liebe (Wiara, Nadzieja, Miłość). Opracowanie o Pokoju3 podaje, ze na głazach widniały sentencje w języku niemieckim „Wiara góry przenosi”, „ Nadzieja jest przy żywych”, „Miłość wszystko zwycięża”.

1 [Dz.Urz.Woj.Op. 2000r., nr 6, poz. 23]
2 Rossa M. Der Park von Carlsruhe in Oberschlesien. 2002
3 Schmidt J. Pokój-Carlsruhe (1748-1945) monografia. 1998

Monika Żołnowska

oraz uczniowie:
Paulina Cegła
Paulina Duraj
Natalia Jasińska
Katarzyna Sowa
Aleksandra Szymala
Paulina Pietroń
Natalia Zagaja


dąb szypułkowy wchodzący w skład pomnika przyrody o numerze rej.155, fot.Paulina Duraj .jpeg sosna wejmutka, fot.Paulina Pietroń.jpeg Tabliczka urzędowa, fot.Monika Żołnowska.jpeg


Jesteśmy stąd. Gmina Pokój z bliska_baner2.jpeg